Subsidie & financiering
Subsidie voor automatisering in het mkb in 2026: wat kan met WBSO en MIT?
Sebastiaan Bal · 22 juni 2026 · 4 min lezen
Er is subsidie voor automatiseren in de maakindustrie. Maar minder dan veel ondernemers hopen, en op een andere plek dan ze denken. WBSO geeft een korting op loonbelasting voor ontwikkelwerk dat je zelf doet. MIT vergoedt het onderzoek óf een plan haalbaar is. Een kant-en-klare cobot van de plank kopen valt onder geen van beide.
Het korte antwoord
Ja, er is subsidie. Nee, het is geen pot geld om zomaar een robot van te kopen.
WBSO betaalt mee aan ontwikkelwerk dat je zelf doet: in 2026 36 procent over de eerste €391.020 aan ontwikkelkosten, 50 procent als je starter bent, en 16 procent over alles daarboven (Bron: RVO, 2026). MIT betaalt mee aan het onderzoek óf een plan haalbaar is, met een maximum van €20.000 (Bron: RVO / provincies, 2026). De volgorde die telt: eerst weten of de investering rendabel is, dan pas de regeling zoeken die erbij past.
WBSO: korting op je eigen ontwikkelwerk
WBSO staat voor de Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk. Het is geen bedrag dat op je rekening komt, maar een korting op de loonbelasting die je toch al afdraagt voor de mensen die aan ontwikkelwerk werken. Je betaalt dus minder belasting over de uren die je team in ontwikkeling steekt.
De tarieven voor 2026 (Bron: RVO, 2026):
| Jouw ontwikkelkosten | Korting in 2026 |
|---|---|
| Tot €391.020 | 36% |
| Tot €391.020, als je starter bent | 50% |
| Alles boven €391.020 | 16% |
| Zzp of eenmanszaak (vaste aftrek) | €15.979, plus €7.996 extra voor starters |
Let op voor de maakindustrie: het moet om ontwikkelwerk gaan, niet om iets dat al bestaat aanschaffen en laten installeren. Een robotarm bestellen en laten neerzetten telt niet. Zelf een nieuwe besturing schrijven, een opspanning bedenken, of een productieproces werkend krijgen dat technisch nog niet bestaat: dat telt wel. WBSO komt dus eerder in beeld bij het bedrijf dat zelf ontwikkelt dan bij het bedrijf dat een kant-en-klare cel laat plaatsen.
MIT: geld om eerst te weten of het klopt
De MIT-regeling (voluit Mkb-innovatiestimulering Regio en Topsectoren) heeft meerdere onderdelen. Voor een maakbedrijf dat twijfelt over automatiseren is het haalbaarheidsproject het interessantst. Daarmee onderzoek je of een plan technisch en zakelijk haalbaar is, vóór je erin investeert.
De voorwaarden voor 2026 (Bron: RVO / provincies, 2026):
- Je krijgt tot 35 procent van de kosten vergoed, met een maximum van €20.000 per project.
- Wat meetelt: je eigen uren, onderzoekskosten en het inhuren van een onafhankelijke deskundige.
- Looptijd: je start binnen vier maanden na toekenning en bent binnen een jaar klaar.
- Wees op tijd. De regeling wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst en het budget is vaak snel op, soms al op de openingsdag. Kijk op rvo.nl wanneer de eerstvolgende ronde opent en zorg dat je aanvraag dan al klaarligt.
Ook hier geldt: het gaat om onderzoeken en uitzoeken, niet om de aankoop zelf. Dat past precies bij de eerlijke volgorde. Eerst weten of het klopt, dan pas kopen.
Kijk ook regionaal
WBSO en MIT zijn landelijk, maar veel subsidie voor robotisering en digitalisering zit regionaal. Provincies en regio’s hebben eigen potjes die per jaar verschillen in voorwaarden, percentage en budget. In het cobot-artikel noemden we al de JTF-regeling voor digitalisering en robotisering, die in sommige regio’s tot de helft van de investering kan dekken. Welke regeling voor jou openstaat, hangt af van je provincie, je sector en het moment. Dat hoort bij een concreet plan, niet in een algemeen artikel. Een actueel overzicht staat op rvo.nl en bij je eigen provincie of regionale ontwikkelmaatschappij.
De volgorde die je geld bespaart
Subsidie is het laatste blok dat je stapelt, niet het eerste. Zo houd je het zuiver:
Bepaal eerst of de investering rendabel is
Welke stap loopt vast, wat kost dat wachten je per jaar, en verdient een oplossing zich terug? Zonder dat antwoord weet je niet of er iets te subsidiëren valt dat de moeite waard is.
Maak de businesscase rond zónder subsidie
Klopt de investering alleen mét subsidie, dan klopt hij niet. Een regeling kan dichtgaan, op zijn of net jouw project niet dekken. Reken eerst of het ook zonder uit.
Zoek dan de regeling die past
Ontwikkel je zelf iets nieuws? Kijk naar WBSO. Wil je eerst de haalbaarheid toetsen? Kijk naar MIT. Zit je in een regio met een eigen robotiseringsregeling? Voeg die toe.
Leg op tijd klaar
Bij een regeling met een budgetplafond, zoals MIT, wint niet de beste aanvraag maar de snelste. Zorg dat je dossier af is vóór de openingsdatum.
Subsidie maakt een goede businesscase beter, geen slechte goed.
Orenzis is een onafhankelijk procesadviseur voor MKB-maakbedrijven die vóór een investering bepaalt of automatiseren rendabel is, zonder zelf machines of software te verkopen. Met het Proceskompas bekijken we elke productieorder in acht stappen, van opdracht tot oplevering, rekenen we uit wat wachten kost, en kijken we welke subsidie bij een rendabel plan past. Soms is de uitkomst “investeren, en deze regeling helpt”. Soms is het “nog niet, eerst dit”. Dat eerlijke oordeel is de hele waarde. Een subsidieadviseur die op provisie werkt, geeft het je niet.
In het kort
- WBSO geeft een korting op loonbelasting voor ontwikkelwerk dat je zelf doet: 36% (50% voor starters) over de eerste €391.020, 16% daarboven (Bron: RVO, 2026).
- MIT vergoedt tot 35% van een haalbaarheidsonderzoek, maximaal €20.000 per project. De regeling is op volgorde van binnenkomst; het budget is er snel doorheen (Bron: RVO / provincies, 2026).
- Een standaard cobot of machine van de plank kopen valt onder geen van beide regelingen.
- De volgorde die telt: eerst weten of de investering rendabel is, dan pas de regeling zoeken die erbij past.
- Subsidie maakt een goede businesscase beter, geen slechte goed.
Veelgestelde vragen
Welke subsidie is er in 2026 voor automatisering in het mkb?
De twee landelijke regelingen die het vaakst langskomen zijn WBSO en MIT. WBSO geeft een korting op je loonbelasting als je zelf iets ontwikkelt: in 2026 36 procent over de eerste €391.020 aan ontwikkelkosten, 50 procent voor starters en 16 procent over alles daarboven (Bron: RVO, 2026). MIT vergoedt tot 35 procent van een haalbaarheidsonderzoek, met een maximum van €20.000 (Bron: RVO / provincies, 2026). Daarnaast zijn er regionale regelingen voor robotisering en digitalisering die per provincie verschillen.
Kan ik met WBSO een robot of machine kopen?
Nee. WBSO is bedoeld voor ontwikkelwerk dat je zelf doet, niet voor de aankoop van iets dat al bestaat. Een standaard cobot of bewerkingsmachine bestellen valt er niet onder. Ontwikkel je zelf een nieuwe besturing, opspanning of een productieproces dat technisch nog niet bestaat, dan kunnen de loonkosten van dat werk wél meetellen.
Hoeveel geeft de MIT-regeling en wanneer moet ik aanvragen?
De MIT haalbaarheidsregeling vergoedt tot 35 procent van de kosten, met een maximum van €20.000 per project (Bron: RVO / provincies, 2026). De regeling wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst en het budget is vaak snel op. Kijk op rvo.nl wanneer de eerstvolgende ronde opent en zorg dat je aanvraag dan al klaarligt.
Verdient het zich terug om een subsidieaanvraag te doen?
Dat hangt af van de investering eronder, niet van de subsidie zelf. Klopt de businesscase alleen mét subsidie, dan klopt hij niet: een regeling kan op zijn of net niet dekken. Reken eerst of de investering zich zonder subsidie terugverdient. Doet ze dat, dan is elke euro subsidie winst en kan een aanvraag de moeite waard zijn.
Hoe weet ik welke regeling bij mijn plan past?
Begin niet bij de subsidie, maar bij de vraag of de investering rendabel is. Pas als je weet welke stap je automatiseert en wat dat oplevert, kies je de juiste regeling: WBSO bij eigen ontwikkelwerk, MIT bij een haalbaarheidsonderzoek, een regionale regeling bij de aanschaf zelf. Het Kompas van Orenzis geeft je in één dagdeel een Beslis-A4: waar je proces vastloopt, wat wachten kost en wat je beste eerste stap is. Beslisgarantie: geen helder besluitstuk, geen factuur.